ĐẹpKhéo

Trung Đông nguy cơ bất ổn khi Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel

post

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel vào ngày 6/12 và sẽ chuyển Đại sứ quán Mỹ về thành phố này khi chuẩn bị xong.

Tuyên bố trên được Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, bất chấp những cảnh báo động thái này có thể khơi mào tình trạng bạo lực và làm suy giảm những nỗ lực hòa bình.

Tuy nhiên, ông Trump cho rằng, đây là thời điểm thích hợp để chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và quyết định này sẽ có lợi nhất cho nước Mỹ cũng như việc tìm kiếm hòa bình giữa Israel và Palestine. Cũng theo ông Trump, các chính quyền tiền nhiệm đã trì hoãn việc thực thi đạo luật Đại sứ quán Jerusalem từ khi được Quốc hội Mỹ thông qua vào năm 1995 tới nay vì quan ngại sẽ gây phương hại cho nỗ lực đàm phán thỏa thuận hòa bình tại khu vực Trung Đông.

Theo đó, đạo luật này công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, đồng thời yêu cầu tổng thống chuyển đại sứ quán Hoa Kỳ từ Tel Aviv về Jerusalem. Nhưng các đời Tổng thống Mỹ đều sử dụng quyền khước từ pháp lý, cho phép họ trì hoãn việc di chuyển Đại sứ quán vì các lý do an ninh quốc gia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Ảnh: Bloomberg

Bloomberg dẫn lời ông Trump: “Đã đến lúc chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Điều này không có gì khác ngoài ý công nhận một sự thật. Và đó cũng là điều đúng đắn phải làm”.

Đồng thời, người đứng đầu Nhà Trắng cũng chỉ đạo Bộ Ngoại giao Mỹ “bắt đầu triển khai mọi công tác chuẩn bị để chuyển Đại sứ quán Mỹ từ thành phố Tel Aviv tới Jerusalem”. Giới chức Nhà Trắng đánh giá, quá trình chuẩn bị và chuyển Đại sứ quán Mỹ về Jerusalem có thể sẽ thực hiện xong trong 3 – 4 năm.

Cũng trong họp báo, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence cho biết ông sẽ tới Jerusalem vào cuối tháng 12.

Việc chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel nhận được ủng hộ khá rộng rãi của các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa, đã giúp Tổng thống Donald Trump hiện thực hóa một trong những cam kết tranh cử quan trọng, nhưng nó cũng gây nhiều tranh cãi khi nhiều lãnh đạo quốc tế đều lên tiếng phản đối.

Phần lãnh thổ phía đông của Jerusalem là nơi cư trú của một số người theo đạo Do Thái, Cơ đốc giáo và Hồi giáo và Palestine cũng tuyên bố Jerusalem sẽ trở thành thủ đô của một quốc gia độc lập trong tương lai. Nên việc Jerusalem được chính thức công nhận là thủ đô của Israel đã trở thành “ngòi nổ” cho nhiều cuộc tranh cãi.

Tuy nhiên, ông Trump khẳng định Mỹ không can thiệp vào những vấn đề liên quan đến tranh chấp lãnh thổ, bao gồm vạch ra đường biên giới cụ thể cho Israel ở Jerusalem và nhấn mạnh sẽ tiếp tục ủng hộ “giải pháp hai nhà nước nếu cả hai bên cùng đồng ý”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) ký tuyên bố công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel tại Washington DC vào ngày 6/12. Ảnh: AFP/TTXVN

Ông Trump nói: “Quyết định này không phản ánh việc Mỹ sẽ phá bỏ cam kết mạnh mẽ rằng cần tạo điều kiện thuận lợi để đi đến một hiệp định hòa bình lâu dài. Chúng tôi muốn đó sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời cho cả người Israel và Palestine”.

Song, trái ngược với nhận định của Tổng thống Donald Trump, giới bình luận cho rằng, tuyên bố của ông Trump giống như sự đảo ngược so với chính sách mà Washington đã thực thi nhiều thập kỷ qua trong tiến trình hòa bình Trung Đông, nguy cơ gây bất ổn khu vực cũng như cản trở giải pháp “hai nhà nước” giữa Israel và Palestine.

Không những thế, quan hệ đồng minh giữa Mỹ và các quốc gia Hồi giáo ở Trung Đông cũng sẽ nảy sinh những nguy cơ. Còn Washington, vốn đóng vai trò như bên trung gian để thực hiện tiến trình hòa bình trong khu vực cũng sẽ mất đi sự tín nhiệm mà các bên đã dành cho mình. Các cơ sở của Mỹ ở Trung Đông cũng phải đối mặt với nguy cơ tuần hành phản đối bạo lực.

Bloomberg cũng cho biết, Bộ Ngoại giao Mỹ đã gửi lời cảnh báo tới các đại sứ quán và lãnh sự quán nước này ở các quốc gia Hồi giáo lớn về những bất ổn có thể xảy ra sau khi tuyên bố của ông Trump được truyền đi. Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Jerusalem cũng cảnh báo các nhân viên và gia đình của họ hạn chế du lịch cá nhân.

Cùng ngày 6/12, hàng loạt lãnh đạo thế giới ở châu Âu và Trung Đông (bao gồm Jordan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út và Liên đoàn Ả Rập), trong đó có các nhà lãnh đạo Hồi giáo đều lên tiếng phản đối quyết định này của Mỹ.

Gay gắt nhất là Palestine. Đặc phái viên Palestine gọi hành động của Tổng thống Trump là lời tuyên chiến tại Trung Đông.

Đại sứ Palestine Saadi Salama tại Việt Nam cho biết, quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel của Tổng thống Trump “hoàn toàn không có cơ sở pháp lý quốc tế” và đặt dấu kết thúc cho tiến trình hoà bình hơn 20 năm.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei gọi kế hoạch của ông Trump là dấu hiệu cho thấy “sự thất bại và thiếu năng lực của Mỹ”.

Giáo hoáng Francis cho rằng “nguyên trạng” của Jerusalem cần phải được tôn trọng, đồng thời kêu gọi ông Trump hãy tôn trọng tình trạng hiện nay của Jerusalem.

Trung Quốc và Nga cũng đều lên tiếng bày tỏ động thái này có thể sẽ gây bất ổn hơn nữa khu vực Trung Đông.

Trong cuộc điện đàm đầu tuần, Tổng thống Pháp cũng đã cảnh báo Tổng thống Mỹ về quyết định này.

Cùng ngày ông Trump đưa ra tuyên bố gây tranh cãi này, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cũng đã kịch liệt lên án, chỉ trích việc Chính phủ Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Đồng thời, ông Nicolás Maduro khẳng định Israel đang chiếm đóng trái phép Jerusalem.

Website Bộ Ngoại giao Venezuela viết: “Venezuela bác bỏ mọi hành động tùy tiện, đơn phương và độc đoán, hòng củng cố sự hiện diện bất hợp pháp của Nhà nước Israel trên lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng”.

Hiện tại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn chưa lên tiếng về quyết định của Mỹ.

Trong cuộc trò chuyện cùng báo điện tử Zing.vn, Đại sứ Palestine Saadi Salama  tại Việt Nam đã khẳng định nhân dân Palestine không chấp nhận việc Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và coi việc này hoàn toàn đi ngược lại với những thỏa thuận mà các bên đã ký, trong đó Mỹ là trung gian. Niềm tin mà Tổng thống Obama đã trao rằng, Mỹ sẽ làm hết sức để có một nhà nước Palestine đã bay đi rồi.

Ông Saadi Salama cũng nói, trường hợp Israel không chấp nhận giải pháp hai nhà nước, thì Palestine chấp nhận giải pháp một nhà nước cho tất cả những người đang sinh sống trên vùng Palestine lịch sử. Nghĩa là người Palestine sẽ sống công bằng như những người Israel khác. Người Israel có quyền xây nhà ở Jerusalem, ở Bờ Tây, thì người Palestine cũng có quyền xây nhà ở Tel Aviv. Nhưng Israel không muốn chấp nhận phương án đó mà chỉ muốn có một nhà nước dành riêng cho người Do Thái. Nhưng không phải người Do Thái nào cũng là người Israel, và ngược lại nên đó là điều không thể chấp nhận.

Ngoài ra, ông Saadi Salama còn cho rằng dù dưới thời Tổng thống Obama đã có nhiều nỗ lực để giúp đỡ hai bên Palestine và Israel thiết lập một nền hòa bình lâu dài, bền vững và công bằng trên vùng Palestine lịch sử. Nhưng theo như ngoại trưởng Mỹ John Kerry thì Thủ tướng Israel không muốn khôi phục hòa bình, chỉ muốn giữ tình hình xung đột Palestine như bây giờ.

Israel chỉ muốn thôn tính nhiều lãnh thổ của Palestine để xây dựng các khu định cư tại đó và không công nhận quyền dân tộc bất khả xâm phạm của người Palestine. “Trên cương vị đại sứ Palestine, tôi chưa thấy những dấu hiệu tích cực của chính quyền Tel Aviv hiện nay để đóng góp tích cực vào nỗ lực của thế giới nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình, dựa trên quan điểm hai nhà nước’ – ông Saadi Salama nói.

Theo đại sứ Palestine tại Việt Nam, công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel là quyết định sai lầm của Mỹ, sẽ tạo thêm sức mạnh cho những phần tử khủng bố trong khu vực.

PV

Tổng hợp

Nguồn: Sống Mới

Share:
  • Cùng chuyên mục
  • Có thể bạn quan tâm